Ο Γιώργος Αθανασίου για την επέτειο της άφιξης Καποδίστρια στον Πόρο

Επ’ ευκαιρία του εορτασμού της άφιξης στον Πόρο του πρώτου Κυβερνήτου του υπό ίδρυση Ελληνικού κράτους Ιωάννη Καποδίστρια την 11η Φεβρουαρίου 1828, δράττομαι της ευκαιρίας για να αναφερθώ σε στοιχεία τα οποία υπάρχουν στο προσωπικό μου αρχείο και προέρχονται από την μακρόχρονη ενασχόλησή μου με την ιστορική έρευνα του νησιού μας.(Αν και θα επιθυμούσα να γίνει μία διαφορετικού τύπου εκδήλωση για να τιμηθεί η μεγαλύτερη πολιτική προσωπικότητα της Ελλάδος). Ο Νικόλαος Δραγούμης (1809 - 1879 )[1] μας δίνει ενδιαφέροντα στοιχεία για την άφιξη και υποδοχή του Κυβερνήτη στον Πόρο.« Την δ’ επιούσαν ωρμίσθημεν εις Πόρον, και, ότε περί μεσημβρίαν απέβημεν, πέριξ έχοντες τους διοικητάς των ξένων πλοίων και άλλους αξιωματικούς, ο κλήρος, οι δημογέροντες, ο λαός υπεδέχθησαν τον Κυβερνήτη ενθουσιώντες, ο δε Νικηφόρος Παμπούκης και προσεφώνησεν αυτώ εν τη εκκλησία. Και τοιούτους μεν λόγους πολλάκις ηκούσαμεν επισκεπτόμενοι διάφορα μέρη της Ελλάδος, διότι και διδάσκαλοι και ιεροκήρυκες ημιλλώντο τις να πατάξη δι’ ανηλεεστέρας μακρηγορίας του μεν Κυβερνήτου τας ακοάς, ημών δε τον στόμαχον. Αλλά ο του Παμπούκη, μεταξύ τινων αλληγοριών εκ της Αποκαλύψεως, είχε και παραινέσεις αρμοδίας προς πάντας τους άρχοντας των εθνών.« Ναι μεν, είπεν, έχεις και εμπειρίαν και ζήλον και αισθήματα φιλάνθρωπα και προαίρεσιν να πράξης το αγαθόν, αλλά μόνος δεν αρκείς, έχεις και συνεργών ανάγκην, πάντων δε τούτων δραστηριώτερος εστιν η παιδεία, διδάσκουσα ημάς να διακρίνωμεν το καλόν από του κακού, το δίκαιον από του αδίκου, το ωφέλιμον από του επιβλαβούς και επί πάσι τούτοις την αληθή από της ψευδούς ελευθερίας. Ο ηγεμών ουδένα πρέπει να θεωρεί εχθρόν, αλλά πάντας φίλους. Συ δε εκλέξας έχε περί σεαυτόν τιμίους, πεπαιδευμένους και εναρέτους, οί τινες έσονται οι πιστότεροί σου συνεργάται και πρόμαχοι. “Φυλακήν ασφαλεστάτην ηγού του σώματος είναι την τε των φίλων αρετήν και την των πολιτών εύνοιαν και την σην φρόνησιν». Αλήθεια πόσο διαχρονικά και επίκαιρα είναι αυτά τα λόγια, τα οποία θα έπρεπε να ενστερνίζονται όλοι οι πολιτικοί. Και συμπληρώνει Ο Ν. Δραγούμης στην αφήγηση του « Φιλοξενηθείς δ’ εν τη οικία του Νικολάου Γκίκα, ή τις κατά περίεργον συντυχίαν παρεδόθη μετά τέσσαρα έτη τω πυρί υπό των στρατευμάτων αυτού τούτου του Κυβερνήτου». Αναφερόμενος στα θλιβερά γεγονότα που διαδραματίστηκαν στον Πόρο το 1831.[2] Ενδιαφέρον έχει η καταγραφή διαφόρων στοιχείων που αποδεικνύουν, την ιδιαίτερη αγάπη που έδειξε ο Ι. Καποδίστριας για τον Πόρο. Στην προσπάθειά του να ανασυγκροτήσει το «απέραντο τούτο ερείπιον», όπως ο ίδιος έλεγε, από τους πολέμους, αλλά και τις εσωτερικές έριδες, οι οποίες ποτέ δεν έλειψαν από αυτήν την χώρα, πρωταρχικό του μέλημα ήταν η εξυγίανση και ο καθαρισμός των κυριοτέρων πόλεων και νησιών από τις πολλές εστίες μολύνσεων, η χάραξη δρόμων και πλατειών, η κατεδάφιση των καλυβών και γενικώς ο ευπρεπισμός, ο καλλωπισμός και η ευρεία δενδροφύτευσή τους. Μέσα σε τούτο το μεγαλεπήβολο σχέδιο του, το οποίο έθεσε σε εφαρμογή αμέσως μετά την πάταξη της τρομερής επιδημίας της πανώλης, (στην Πελοπόννησο), ήταν και ο Πόρος. Από τα ιδιαίτερα ενδιαφέροντα έγγραφα στα Γ.Α.Κ., στην Γενική Εφημερίδα αλλά και από την εργασία της Ελένης Κούκου «Το πολεοδομικό, Αρχιτεκτονικό και εξυγιαντικό έργο του Πρώτου Κυβερνήτου της Ελλάδος στον Πόρο (1828-1831)»[3] εκτός όλων των άλλων έχουμε περίληψιν ιδιαιτέρου γράμματος εκ Πόρου, όπου γίνεται αναφορά για τα έργα που είχανε γίνει στο νησί: «Όστις από πολύν καιρόν δεν είδε την νήσον ταύτην, θέλει θαυμάσει την ταχείαν μεταβολήν της πόλεως ως προς την καθαριότητα, τον καλλωπισμόν και την ευταξίαν. Πολλά μέρη και οδοί της πόλεως, δύσβατοι ούσαι διά το πετρώδες και το ανώμαλον του τόπου, εξωμαλύνθησαν κατεσκευάσθησαν πλατείαι, εξ ων η χαριεστέρα κεντρική, ή το αρκτικόν παράλιον, ευρύχωρος και λιθόστρωτος. Κατά την μεσημβρίαν ανατολικήν γωνίαν αυτή, ίσταται παλαιά μαρμάρινος στήλη αναγεγλυμμένας έχουσα επί της κορυφής τέσσαρας γλαύκας. Εις την αντιπέραν πλευράν της Πελοποννήσου, από της οποίας η νήσος χωρίζεται διά στενωτάτου πορθμού, κατεσκευάσθη περίπατος εις το τέλος έχων, προς ανάπαυσιν των περιπατούντων, κάθισμα λιθόκτιστον ημικυκλίου σχήμα έχον».«Ο Προσωρινός Διοικητής της νήσου Κύριος Κ. Αξιώτης, εις την φιλοκαλίαν του οποίου χρεωστείται η υλική βελτίωσις της πόλεως, προνοεί ήδη με την άοκνον προθυμίαν του να βελτιώση και ηθικώς τον λαόν, τον οποίον διοικεί, διά της συστάσεως δημοσίου σχολείου»[4] Μεγίστης Ιστορικής σημασίας είναι το γεγονός ότι εκτός από την καθολική αναμόρφωση της νήσου, ο Ι. Καποδίστριας ανέδειξε τον Πόρο ποικιλοτρόπως. Δημιούργησε εδώ την πρώτη Ιερατική σχολή και οργάνωσε Ορφανοτροφείο στο Μοναστήρι του Πόρου, και παράλληλα έθεσε τις βάσεις για την δημιουργία του πρώτου Πολεμικού Ναυστάθμου δημιουργώντας τις βασικές υποδομές των Ναυτικών εγκαταστάσεων. Και έτσι η όμορφη νήσος του Πόρου, με την προσωπική φροντίδα και αγάπη του Κυβερνήτη, είχε αλλάξει πρόσωπο.

Κατά την 4μηνη δε παραμονή του εδώ από τον Σεπτέμβριο έως τον Δεκέμβριο του 1828, διεξήχθησαν οι διαπραγματεύσεις με τους ξένους πρέσβεις της Αγγλίας, Γαλλίας και Ρωσίας για την οριοθέτηση των συνόρων του ανατέλλοντος Ανεξάρτητου Ελληνικού Κράτους.Ο Ιωάννης Καποδίστριας με την επιμονή του αλλά και τις διπλωματικές του ικανότητες κατάφερε να επεκτείνει όσο ήτανε δυνατόν αυτά τα όρια.Γιώργος ΑθανασίουΙστορικός ερευνητής

[1] Νικόλαος Δραγούμης: Ιστορικαί Αναμνήσεις τ. Α, Αθήναις 1874

[2] Γιώργος Αθανασίου : Η προσφορά του Πόρου το 1821 και οι Ποριώτες αγωνιστές, Πόρος 2008

[3] Ελένη Κούκου : Πρακτικά 1ου Διεθνούς Συνεδρίου Αργοσαρωνικού τ. Γ, Πόρος 2008

[4] Αναφέρεται στο Αλληλοδιδακτίριο που κτίστηκε από προσφορά των κατοίκων του Πόρου, του Κυβερνήτου και των ναυτών του ναυλοχούντος στον Πόρο Ρωσικού στόλου.

Pin It